در این بخش، سخنرانان به بررسی تغییر و تحولات دانشگاه مي‌پردازند. طی نیم قرن، این دانشگاه همیشه، جایگاه ممتاز و ویژه­ای در آموزش عالی ایران داشته و دارد. «شریف»، بخشی از شهرت جهانی خود را مدیون دانشجویان کارشناسی یا کارشناسی ارشدی می­داند که معمولاً در هر دانشگاهی که رفته­اند، خوش درخشیده­اند و آوازه «شریف» را بالاتر و بالاتر برده­اند. «شریف» علاوه بر خدمات علمی/ اجرایی که به تمام بخش­های جامعه نموده، توانسته با امکان استخدام شدن فارغ­التحصیلانش در دانشگاه­های معتبر ایران، به تربیت نسل جوان و با استعداد ایرانی همت گمارده است و این همه، ضامن حفظ شهرت ملی «شریف» بوده و هست. در این بخش، قرار است که هر یک سخنران­های مدعو، از زاویه­ای متفاوت به عوامل اثرگذار بر راز موفقیت «شریف» بپردازند و پس از آن، به آسیب­های جدی که بالقوه، می­توانند به این پیکرة واحد صدمه بزنند، اشاره نموده و راهکارهایی برای مقابله با آن­ها، پیشنهاد دهند.  

 

آیا جایگاه علمی امروز دانشگاه صنعتی شریف ماندنی است؟

سخنران: دكتر سياوش ميرشمس شهشهاني

چكيده: شاید پنجاه سال پیش که این دانشگاه و تعدادی دیگر موسسه آموزش عالی پا به عرصه وجود نهادند قابل پیش‌بینی نبود که پس از نیم‌فرن این دانشگاه جایگاه ممتاز و ویژه‌ای را در صحنه آموزش عالی کشور ایفا کند، به‌خصوص که در آن زمان دانشگاه جامع شیراز از امکاناتی شاید بهتر هم برخوردار بود. البته عوامل بیرون دانشگاه ممکن است در سرنوشت موسسه بسیار اثرگذار باشند، مثلا حسن توجه یا بی‌مهری و ناتوانی تامین‌کنندگان بودجه و امکانات، که در کشور ما عمدتا دولت است. علاوه براین، دانشگاه‌های شهرستانی همواره در خطر نفوذ بومی‌گری هستند که سبب تقلیل پایگاه انسانی می‌شود، و اگر محیط فرهنگی و ملی درخوری در جوار یک دانشگاه شهرستانی ایجاد نشود، آن دانشگاه در معرض افت تدریجی شان علمی خواهد بود. در این سخنرانی قصد دارم به عواملی از نوع دیگر بپردازم که عوامل درونی هستند، چه درون دانشگاهی و چه درون نظام آموزش عالی کشور. عوامل نامناسب از این نوع، حتی وقتی شرایط بیرونی مناسب حکمفرماست، می‌تواند به‌گونه‌ای هرچند کند ولی ریشه‌ای‌تر موجب نزول جایگاه علمی یک موسسه شود. استدلال خواهم کرد که چنانچه روند حاضر امروزی ادامه یابد، دلیلی وجود ندارد که دانشگاه ما بتواند جایگاه فعلی خود را حفظ کند. موقعیت موجود دانشگاه ما زاده دو عامل است، نخست استقلال نسبی، و به دنبال آن استفاده بهینه از این استقلال برای ساختن نهادی که یکی از نمونه‌های معدود شکل‌گیری یک ریزجامعه مدنی و خودجوش در کشور بوده است.

تحولات اساسی در دانشگاه صنعتی شریف: از زمان تأسیس تا کنون

سخنران: دكتر بيژن ظهوري زنگنه

چكيده:بعد از ایجاد اتحادیه اروپا و در دهه اخير، اصلاحات اموزشيِ راديكالي در دانشگاهاي اروپايي، انجام گرفته است. برای نمونه، در بعضي از كشورهاي اروپايي از جمله سويس، اولين دوره دانشگاهي با اندکی تساهل و تسامح، کارشناسی ارشد پیوسته بود و به مدرکی به نام «ديپلم» ختم می­شد­. این دوره، تقريباً معادل دوره­های کارشناسی و كارشناسي ارشد در دانشگاه هاي امريكا وكانادا و مدرک «دیپلم» نیز، هم­ترازمدرک «کارشناسی ارشد» بود. اما در جریان تحولات اخیر، نظام دانشگاهی كشور سوییس تبديل به نظام واحدي شد و علاوه بر این، مدرک دیپلم، به دو مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد تغییر یافت. این در حالی است که سنت حمايت­هاي دولتي از دانشگاه­هاي اروپايي به خصوص دانشگاه­هاي فدرالي مانندپلي­تكنيك لوزان، پلي­تكنيك زوريخ و پلي­تکنیک پاريس، هم­چنان پا برجا مانده است؛ حمایتی که ضامن موفقيت آموزش­ها و پژوهش دانشگاهی بوده و هست. هم­چنین، به دلیل حرکت فزاینده به سمت درآمدزایی و کاهش حمایت­های مالی دولت فدرال و دولت­های ایالتی از دانشگاه­های ایالتی، عملاً شرایطی در آمریکا به وجود آمده که نه تنها فرزندان اقشار کم درآمد، بلکه فرزندان خانواده هاي متوسط نیز از تحصيل در دانشگاه هاي خوب محروم شده­اند و به تدریج، جای آنها را افرادِ برخوردار یا بسیار نخبه از سراسر دنیا، می­گیرند.در صورتی که دانشگاه­هاي ايران که تا قبل از همین دهه، از نظر بودجه، بوروكراسي و تمركزگرايي، استقلال ناچیزی در سیاست­گزاری­های مالی و درآمدزایی داشتند، ناگهان و با شتاب زیاد، به سوی خودکفایی مالی گام برداشتند و به پذیرشِ منطقِ کاهشِ حمایت­های مالی متمرکز، توصیه شدند. در واقع، دانشگاه­ها ناگهان، از افراط در تمرکز مالی، تشویق به حرکت در جهت عکس آن شدند و توجیه این حرکت ،به غیر از مقایسه تجربی ایران با بعضی از دانشگاههای برتر جهانی، پشتوانه نظری قابل توجهی نداشته است. در این بین، دانشگاه صنعتي شريف که از ابتدای تأسیس خود در سال 1345، به عنوان یکی از دانشگاه های برتر ایران، از پلي­تكنيك لوزان برای تدوین برنامه­های درسی، اصلاحات آموزشی وسیاست­گذاری­های مالی خود، الگوگرفته بود، در بهمن 1346، سیاست­گذاری­های آموزشی خود را تغییر داد و به طور مشخص، برنامه درسی را تبدیل به نظام واحدی کرد. در اين سخنراني، به معرفی یک مطالعه تطبيقي می­پردازیم که در آن، نظام­ آموزش عالی چند کشور اروپایی و چند دانشگا­ه برتر در آمریکای شمالی، با دانشگاه صنعتی شریف مقایسه می­شود و اشتراکات و افتراقات آن­ها ازمنظر دیدگاه­های فلسفی، برنامه­های آموزشی، برنامه­های درسي، بودجه، نوع حمايت­هاي دولتي ومیزان تمركز نظام اموزشيِ دانشگاهی ،انجام گرفته است. براساس نتایج به دست آمده از این مطالعه، پيشنهادهايی در راستای تدوین الگوي مناسب­تری براي دانشگاه صنعتي شريف، بیان می­شود.

 دریافت اسلایدهای سخنرانی

نگاهی به چشم انداز دانشگاه صنعتی شریف در آستانه پنجاهمین سالگرد تاسیس

سخنران: دكتر محمدرضا آراستي

چكيده:دانشگاه صنعتی شریف پنجاهمین سالگرد تاسیس خود را در شرایطی جشن می گیرد که با چالش­های جدی در زمینه مسائل آموزشی، پژوهشی و ایجاد یک فضای مطلوب برای فعالیت­های دانشگاهی روبرو است. ریشه بعضی از این چالش­ها را باید در کمبود امکانات و منابع مالی جستجو کرد. برای فائق آمدن بر این چالش­ها و استمرار حرکت پویا و ادامه مسیر بالندگی، شورای برنامه­ریزی راهبردی دانشگاه در یکسال گذشته موفق به تنظیم یک برنامه جامع شده است که شامل چهار تم راهبردی "سرآمدی در آموزش"، "سرآمدی در پژوهش و توسعه فناوری"، "ارتقای اثر بخشی اجتماعی" و "خود اتکایی نسبی مالی" است. این برنامه جهت­گیری­های آینده دانشگاه را تعیین کرده و اهدافی که می باید تا سال 1399 محقق شوند را مشخص می­سازد. در سال 95 مصمم هستیم که بخشی از این برنامه را به اجرا درآورده و به تعدادی از اهداف که از اولویت بالاتری برخوردارند، جامه عمل بپوشانیم. هدف این سخنرانی تشریح کلیات برنامه مذکور و تبیین نقش دانش آموختگان در تحقق آن است.